Joseph Goebbels - Worldwar2.nl

dinsdag 12 september 2017

Joseph Goebbels


Paul Joseph Goebbels (Rheydt, 29 oktober 1897 - Berlijn, 1 mei 1945) was een Duits politicus en publicist. Hij was de minister van propaganda in nazi-Duitsland.

Opleiding

Joseph Goebbels was een zoon van Fritz Goebbels en Maria Oldenhausen. Hij werd in de Eerste Wereldoorlog afgekeurd voor militaire dienst wegens een misvormde voet. In Kerkrade (Nederland) volgde hij in 1917 een opleiding aan het Jongenspensionaat Bleijerheide. Hij studeerde aan verschillende Duitse universiteiten en promoveerde in 1921 in Heidelberg. Tijdens zijn promotie schreef hij een roman getiteld Michael en twee toneelstukken: Blutsaat en Der Wanderer. Goebbels kon nooit een uitgever voor dit werk vinden. Een van de weigeraars, uitgeverij Ullstein, was eigendom van een Joods-Duitse zakenman. Dit wekte antisemitische gevoelens bij de voorheen naar eigen zeggen 'neutrale' Goebbels op.

Kennismaking met Hitler

Goebbels probeerde tevergeefs als journalist werk te vinden. Gefrustreerd trok hij van Rheydt naar Keulen, Berlijn en vervolgens naar München. Daar ontmoette hij in 1923 bij toeval Adolf Hitler, van wie hij enorm onder de indruk was. Goebbels werd lid van de NSDAP en probeerde mensen voor de boodschap van Hitler te winnen. Goebbels bleek over retorische en publicitaire talenten te beschikken. Hij probeerde de nationaalsocialistische boodschap uit te dragen in de door de geallieerden bezette gebieden. Goebbels werd uitgever van het naziblad Völkische Freiheit. In zijn artikelen ging hij vooral tekeer tegen de Franse bezettingstroepen van het Rijnland, die daar sinds de Eerste Wereldoorlog gelegerd waren. Hij brak ook toen met het katholieke geloof, dit zeer tegen de zin van zijn ouders. Het nationaalsocialisme zag hij als zijn nieuwe religie.

Bliksemcarriere


In 1926 werd Goebbels door Hitler benoemd tot Gauleiter van Groot-Berlijn. Hij gaf in 1927 het blad Der Angriff uit als tegenpool voor het toen dominantere (internationaal gerichte) communisme in Berlijn. Goebbels steunde eind jaren 20 uitdrukkelijk de linkse en meer socialistische vleugel van de nazipartij; net als Gregor Strasser bepleitte hij een duidelijker vermenging van (niet-marxistisch) socialisme met het volksnationalisme. Zijn eigen blad Der Angriff werd echter een geduchte concurrent van Strassers blad Berliner Arbeiterzeitung en hij genoot van zijn groeiende reputatie als grofgebekte propagandist. Goebbels werd in 1929 als parlementslid gekozen en werd Reichsleiter für Propaganda van de nazipartij en deed daarbij ervaring op als spreker in het openbaar. Na de machtsovername van Hitler in 1933 werd hij zelfs minister van Volksvoorlichting en Propaganda. Hij kreeg als zodanig steeds meer macht en beheerste ten slotte alle media: pers, radio en film, alsook de kunstwereld. Hij werd een van Hitlers naaste medewerkers.

Vrouwen

Op 19 december 1931 trouwde hij met de gescheiden Magda Quandt. Zij was mooi, blond en had veel goede sociale contacten. In 1936 begon Goebbels een affaire met een 22-jarige UFA-filmster, de Tsjechische Lída Baarová. Goebbels had talloze affaires gehad en zou er nog meer hebben, maar in dit geval overwoog hij zelfs van Magda te scheiden en Lida mee naar Japan te nemen, waar hij dan maar ambassadeur zou worden. Een dergelijke verbintenis van een bekende actrice van Slavische, en dus minderwaardige, afkomst met de propagandaminister zou het regime echter in verlegenheid brengen. Hitler greep na twee jaar in en Lida werd naar Praag
afgevoerd, waar haar post en telefoon door de Gestapo werden gecontroleerd. De film Die Preußische Liebesgeschichte (1938) waarin zij de hoofdrol speelde werd verboden.

Wollt Ihr den totalen Krieg?
Vanaf 1942, toen het duidelijk was dat een snelle overwinning aan het oostfront er niet meer inzat en ook niet tegen de westelijke geallieerden, doordat Hitler zelfs Amerika de oorlog had verklaard, vervreemdde Goebbels van Hitler. Als minister van volksvoorlichting waren zijn kwaliteiten evenwel onmiskenbaar, de aard van het regime dat hij diende in aanmerking genomen. Op 18 februari 1943, vlak na de catastrofe van Stalingrad, hield hij in het Berlijnse Sportpalast een geëxalteerde rede, waarin hij de Duitse bevolking de retorisch bedoelde vraag voorhield of het de totale oorlog wilde ("Wollt ihr den totalen Krieg?"). Dit was een duidelijk andere boodschap dan voorheen, die erop neer kwam dat er kanonnen én boter geproduceerd konden worden. Toen de kansen voor de Duitsers waren gekeerd, was zijn rol als propagandist goeddeels uitgespeeld en werd hij benoemd tot Rijksgevolmachtigde voor de totale oorlog. Goebbels had een groot aandeel in het verijdelen van het Complot van 20 juli 1944 en werd vervolgens weer Hitlers trouwste bondgenoot.

Tegen het einde van de oorlog overtuigde Goebbels Hitler ervan in Berlijn te blijven, om zo aan diens mythevorming te werken. Na Hitlers zelfmoord zag hij ervan af de leiding van het ineengestorte nazi-rijk over te nemen, om de volgende, in de gegeven omstandigheden tamelijk wereldvreemde en bombastisch omschreven, redenen:


"Der Führer hat mir den Befehl gegeben, im Falle des Zusammenbruchs der Verteidigung der Reichshauptstadt Berlin zu verlassen und als führendes Mitglied an einer von ihm ernannten Regierung teilzunehmen. Zum erstenmal in meinem Leben muß ich mich kategorisch weigern, einem Befehl des Führers Folge zu leisten. Meine Frau und meine Kinder schließen sich dieser Weigerung an. Im anderen Falle würde ich mir selbst (...) für mein ganzes ferneres Leben als ein ehrloser Abtrünnling und gemeiner Schuft vorkommen, der mit der Achtung vor sich selbst auch die Achtung seines Volkes verlöre, die die Voraussetzung eines weiteren Dienstes meiner Person an der Zukunftsgestaltung der Deutschen Nation und des Deutschen Reiches bilden müßte".

Vertaling:

"De Führer heeft mij bevel gegeven om, in geval van de ineenstorting van de verdediging van de rijkshoofdstad, Berlijn te verlaten en als vooraanstaand lid deel te nemen aan een door hem aangewezen regering. Voor de eerste keer in mijn leven moet ik categorisch weigeren een bevel van de Führer op te volgen. Mijn vrouw en mijn kinderen sluiten zich bij deze weigering aan. In het andere geval zou ik mijzelf (...) voor de rest van mijn leven een eerloze deserteur en ordinaire schurk voelen, die mèt zijn zelfrespect ook het respect van zijn volk zou verliezen, die een voorwaarde zou moeten vormen voor verdere diensten van mijn persoon aan de Duitse natie en aan het Duitse Rijk."
Moord en zelfmoord

In de avond van 1 mei liet Joseph Goebbels zijn kinderen om het leven brengen. Helmut Gustav Kunz, assistent van de hoofdarts van Sanitätsverwaltung, gaf alle kinderen - Helga, Hilde, Helmut, Holde, Hedda en Heide - een flinke dosis morfine. Toen de kinderen gedrogeerd waren, brak Dr. Ludwig Stumpfegger, Hitlers persoonlijke arts, een blauwzuurcapsule in de mond van ieder kind, waardoor ze kwamen te overlijden.

Later die avond pleegde Joseph samen met zijn vrouw Magda in de tuin van de Rijkskanselarij zelfmoord door middel van een blauwzuurcapsule. Een SS'er had de opdracht gekregen ook twee kogels in ieder lichaam te schieten, zodat het zeker was dat ze dood waren. Hierna werden de lichamen verbrand, maar door de beperkte hoeveelheid benzine werden de lichamen maar deels verbrand en waren nadien goed te herkennen.

Deze gebeurtenis werd nagespeeld in de Duitse speelfilm Der Untergang, die een beeld tracht te schetsen van de laatste dagen van Hitler en zijn medewerkers in Berlijn.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten